شنبه, 27 مرداد 1397 :: Saturday, 18 August 2018
کد خبر: 146102

جایگاه ایران در بحران جهانی تغییر اقلیم

بحث تغییرات اقلیمی در کشور عزیزمان ایران، این روزها بیش از پیش مهم به نظر می رسد. چرا که اگر سابق بر این، تغییر اقلیم، تنها هشداری از سر احساس خطر بود، امروز با پوست و گوشتمان حس می شود.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

امروزه بحران آب در جهان به یک مسئله­ بسیار جدی تبدیل شده است، لذا بر لزوم اهمیت ضرورت منابع آبی کشور بیش‌ازپیش افزوده‌ شده است و بدون شک اجرای صحیح آن بدون شناخت و آگاهی دقیق و جامع از مسائل طبیعی امکان‌پذیر نیست.

پوستر تغییرات اقلیم

شرایط آب و هوایی به موازات سایر عوامل محیطی از مهمترین عوامل موثر در شکل گیری و تکوین شهرها و تداوم حیات شهری به شمار می آید. در واقع شهرها، عناصر شهری و عملکرد آنها همواره از عناصر و عوامل آب و هوایی موثر بوده و هستند.

بحث تغییرات اقلیمی در کشور عزیزمان ایران، این روزها بیش از پیش مهم به نظر می رسد. چرا که اگر سابق بر این، تغییر اقلیم، تنها هشداری از سر احساس خطر بود، امروز با پوست و گوشتمان حس می شود.

افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای و تغییر کاربری اراضی از جمله علت‌های گرمایش جهانی است که موجب تغییرات آشکاری در وضعیت اقلیمی ایران شده است. علاوه بر آن افزایش دما، کاهش بارش و افزایش فراوانی رخداد پدیده‌های حدی جوی-اقلیمی در کشور به ویژه در دو دهه اخیر، از جمله اثرات تغییر اقلیم در ایران هستند.

دمای هوای ایران در نیم قرن گذشته به طور میانگین در هر دهه چهار دهم درصد افزایش یافته اما تاثیر این تغییرات بر کمینه دما آشکارتر است و در کلان‌شهرهای رو به توسعه همچون تهران، اصفهان و شیراز به شکل‌گیری پدیده "جزیره گرمایی" منجر شده است. در حدود نیم قرن گذشته تفاوت شبانه‌روزی دما (اختلاف بین دمای بیشینه و کمینه) با آهنگ یک و شش دهم درجه در هر دهه رو به کاهش بوده است.

 

 

چشم‌انداز خشکسالی در منطقه و جهان

رئیس سازمان هواشناسی تاثیرات تغییرات اقلیمی را منحصر به ایران ندانسته و تصریح کرده که میانگین بارندگی از مدیترانه تا افغانستان رو به کاهش است. او می‌گوید اگر کشورها به توافق‌نامه آب و هوایی سال ۲۰۱۵ پاریس پایبند نباشند، کاهش بارش در مقایسه با بلند مدت در غرب و بخش‌هایی از شرق ایران تا ۲۰ درصد، در سوریه، اردن، مناطق فلسطینی‌نشین و عراق تا ۳۰ درصد و در افغانستان نیز تا ۲۰ درصد خواهد بود.

افزایش دمای هوا در بسیاری از شهرهای ایران با شدت گرفتن گرد و غبار، کمبود آب و قطع برق همراه بوده و زندگی در بسیاری از مناطق را مختل کرده است.

به گفته رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، میانگین دمای هوا در ایران طی ده ماه گذشته نسبت به شاخص‌های بلندمدت یک درجه افزایش یافته و در این مدن ۱۱ بار دمای بالای ۵۰ درجه در نقاط مختلف، به خصوص در استان خوزستان به ثبت رسیده است.

بر پایه این گزارش شهر اهواز، مرکز استان خوزستان با ثبت دمای ۵۳ درجه گرم‌ترین شهر ایران در ده ماه گذشته بوده و استان‌های ایلام، هرمزگان، بوشهر، فارس و سیستان و بلوچستان نیز دمای ۵۰ درجه را تجربه کرده‌اند.

به گزارش پایگاه خبری انتخاب روز شنبه ششم مرداد در پی طوفان در منطقه سیستان که سرعت آن در برخی مناطق به ۱۰۳ کیلومتر در ساعت می‌رسید، گرد و غبار به شدت افزایش یافت و غلظت ذرات معلق در هوای شهرستان زابل به حدود ۱۳ برابر حد مجاز رسید.

لازم به ذکر است که پدیده گرم شدن کره زمین و کم آبی مختص ایران و منطقه نیست و سراسر کره زمین را تحت الشعاع قرار داده است. در همین راستا و در واکنش به یک پدیده زیست محیطی در کانادا سخنگوی وزارت خارجه کشورمان موضع گیری کرد:

بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه با ابراز تاسف از مرگ ده ها تن در کانادا بر اثر گرما و همدردی با مردم این کشور، خواستار توجه جدی همه دولت ها و کشورها به تغییرات آب و هوایی و اقلیمی و تبعات آن، که سالانه جان هزاران انسان و دیگر گونه های گیاهی و جانوری را می گیرد و آینده زمین را با چالش جدی روبرو کرده است و اجرای تعهدات خود در زمینه مقابله با این پدیده هولناک شد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی با تقبیح خروج آمریکا از معاهدات جهانی همچون پیمان زیست محیطی پاریس و زیر پا گذاشتن تعهدات بین المللی خود، بر لزوم‌ پایبندی کشورهای بزرگ صنعتی که سهم بسیاری در تولید و انتشار گازهای گلخانه ای و دیگر آلاینده ها و در نتیجه گرمایش زمین و دیگر پدیده ها همچون خشکسالی و طوفان های گرد و غبار دارند، شد.

 

 

مقصر اصلی

تغییرات اقلیمی یک رخداد جهانی و به دلیل تشدید تولید گازهای گل خانه ای است و نیازمند اقدامات بلند مدت و همین طور همکاری بین المللی، منطقه ای و ملی است. ما اگر می خواهیم جلوی خسارت های ناشی از تغییرات اقلیمی را بگیریم باید به سمت نوسازی فرایند های صنعتی و استفاده از سوخت های غیر فسیلی، افزایش پوشش گیاهی و حفاظت از جنگل ها، مدیریت صحیح پسماند ها و همینطور توسعه سازگار با محیط زیست برویم.

این اقدامات اقدامات زیربنایی است که در کشور ما باید آغاز شود چرا که دیگر کشور ها این فرایند را آغاز کرده اند و تمامی تصمیم گیری ها و تصمیم سازی های خودشان را در فرایند های توسعه ای کلان ملی، منطبق با ملاحظات محیط زیستی و سازگار با مبانی توسعه پایدار انجامک می دهند و ما هم باید این مسیر را طی کنیم.

حدوداً 90 درصد تغیرات اقلیمی در کشور ما به دلیل فرایند های ناصحیح صنعتی و مصرف سوخت فسیلی است. ما در مصرف سوخت فسیلی در مقایسه با دنیا از سرانه بالایی برخوردار هستیم و تقریبا 4 برابر متوسط کشورهای پیشرفته در حال حاضر مصرف سوخت فسیلی داریم. بسیاری از واحد های صنعتی ما، صنایع با مصرف بالای سوخت فسیلی هستند و تولید گازهای گلخانه ای غیر استاندارد دارند.

البته ما تحت تاثیر روش ها و سیاست های غلط جهانی هم هستیم. کشورهایی مانند آمریکا، چین، هند و بعضی از کشورهای آفریقایی حدود 50 درصد تولید گازهای گلخانه ای را به خودشان اختصاص داده اند و سهم ایران در تولید گازهای گلخانه ای در مقایسه با این کشورها بسیار ناچیز است ولی باید اقدامات زیربنایی و منطبق و سازگار با طبیعت را در دستور کار قرار دهیم و همه وزارت خانه ها در راستای هم اقدامات کافی را در این جهت انجام دهند؛ به ویژه وزارت خانه هایی مانند وزارت نفت، وزارت صنعت، وزارت کشاورزی و وزارت نیرو باید همکاری های لازم را در این زمینه داشته باشند و سازمان محیط زیست هم باید نظارت و اقدامات لازم را در این خصوص به عمل بیاورد.

 

 

بحرانی نه چندان نوظهور برای جنوب کشور

افزایش ارتفاع آب اقیانوس‌‌ها از زمان انقلاب صنعتی تاکنون باعث شده تا در ده‌ها سال گذشته بسیاری از کشوران از زیر آب رفتن سواحل و جزایرشان نگران شوند و حتی در برخی مناطق مردم خانه‌های خود را ترک کردند و مجبور شدند به کشورهای دیگر سفر کنند.

حالا این نگرانی‌ها به ایران هم رسیده است، حدود یک هفته پیش پروین فرشچی معاون محیط‌زیست دریایی سازمان حفاظت از محیط‌زیست در مصاحبه‌ای گفت: براساس مطالعه‌ای که من خواندم اگر روند تغییراقلیم به همین شکل ادامه  پیدا کند، در ۲۰سال آینده ۴۲درصد از جزایر ما در خلیج فارس و دریای عمان به زیر آب می‌روند. این موضوع براساس سناریو افزایش ۲.۵ تا ۳.۵ درجه‌ای زمین پیشبینی شده است.

براساس تحقیقی که بودجه آن توسط ارتش آمریکا تامین شده، این افزایش ارتفاع آب اقیانوس‌ها می‌تواند منجر به زیرآب رفتن هزاران جزایر در زیر آب شوند و همه چیز بستگی به نحوه ادامه انتشار گاز دی‌اکسید کربن در آینده است.

این موضوع جزایر کشور ما را هم در نظر می‌گیرد چراکه خلیج‌فارس دریای عمان بهآب‌های آزاد متصل هستند و تغییر سطح آنها این با افزایش سطح آب دریاها در دنیا هم خوانی دارد. یعنی هر میزانی آب اقیانوس‌های دنیا افزایش پیدا کند حدودا به همان اندازه آب خلیج‌فارس افزایش می‌کند.

همه این مسائل باعث شده تا در کشورهای مختلف اقدامات مختلفی در مقابل این موضوع انجام شود، در برخی جزایر ساخت و ساز اطراف سواحل ممنوع شده و شیب سواحل را افزایش داده‌اند. در برخی مناطق دیگر هم که شیب سواحل کمتر بوده و ارتفاع اقیانوس‌ها به سرعت بیشتری افزایش پیدا کرده  هزاران نفر مهاجرت کرده‌اند.

موضوع زیرآب رفتن جزایر جنوبی کشور به علت تغییراقلیم مسئله جدیدی نیست، چندین سال پیش پروفسور یوسف ثبوتی فیزیکدان سرشناس ایرانی و مؤسس و رئیس پژوهشکده تغییراقلیم و گرمایش زمین در این رابطه هشدار داده بود: علاوه بر خشکسالی به دلیل ذوب شدن یخ‌های قطبی باید منتظر زیرآب رفتن سواحل پست خلیج‌فارس باشیم. به عبارت دیگر در سواحل جنوبی ایران آب خلیج‌فارس بالا می‌آید و بر وسعت این خلیج افزوده می‌شود. در دراز مدت دشت خوزستان و اهواز به تدریج به وسیله آب پوشیده می‌شود و جزیره مرجانی کیش که کم ارتفاع‌ترین جزیره خلیج‌فارس است در دراز مدت به زیر آب خواهد رفت و از وسعت جزایر و سواحل ایران کاسته می‌شود.

اما بحث زیرآب رفتن جزایر به دلیل تغییراقلیم در دیگر کشورها موضوع بسیار قدیمی‌تری است،َ در اواخر قرن نوزدهم میلادی برخی از دانشمندان متوجه شدند که از زمان انقلاب صنعتی با افزایش شدید انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط ما انسان‌ها دمای کره‌زمین در حال افزایش است. این موضوع آن زمان اهمیت چندانی نداشت، چرا که افزایش دما فقط چند درجه بود و اصلا مشخص نبود این اتفاق چه پیامدی دارد.

انتهای پیام

اتاق خبر انتها

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
x