عربستان کشوری خشک محسوب می شود و هزینه های تولید برق در این کشور بسیار بالاست، لذا این نوع انرژی از گذشته هم از قیمت نسبتا بالایی برخوردار بود. با این تفاوت که در گذشته مردم به دلیل نبود تورم و یارانه های دولتی حاصل از فروش نفت، خیلی این گرانی را متوجه نمی شدند .

واکنش شهروندان به افزایش بهای برق

شهروندان عربستانی در شبکه‌های اجتماعی با 'هشتگ #فاتوره_الکهرباء' اعتراض خود را نسبت به افزایش بهای برق نشان دادند، به ‌گونه‌ای که این هشتگ سومین ترند در توئیتر شناخته شد.

کاربران با انتشار تصاویر قبض های ماه قبل و مقایسه آن با قبض جدید که به صورت الکترونیکی صادرشده است، فاش کردند در مواردی افزایش ها به 500 درصد هم رسیده است.

محتوای پیام های شهروندان سعودی اعتراض به ریخت و پاش های غیرقانونی دولت از اموال عمومی و تامین هزینه های بخش های دیگر کشور از طریق بالا بردن قیمت این نوع انرژی بود.

یکی از کابران نوشت: من 22 روز خانه نبودم، وقتی برگشتم 410 ریال ( هر دلار معادل 9/ 3 ریال سعودی ارزشگذاری می شود) قبض برق صادر شده، در حالی که در تمام این مدت تنها یک دستگاه یخچال در منزل روشن بود .

او افزود: مثل اینکه دولت نمی فهمد نیاز به برق و استفاده از دستگاه های خنک کننده در کشورهای خلیج فارس که آب و هوای گرمی دارد، یک ضرورت است و کالای لوکس محسوب نمی شود.

یکی دیگر از کاربران عربستانی نوشت: سه ماه متوالی فقط 68 ریال پول برق می دادم، اما اکنون 400 ریال باید پرداخت کنم . ظاهرا به جای مصرف از اداره برق سرقت کرده ایم

شماری از کاربران در توئیتر هم با انتشار همزمان فیش حقوقی خود و فیش برق نوشتند که این دوره مجبورند 40 درصد از کل حقوق دریافتی خود را فقط به پرداخت قبض برق اختصاص دهند و معلوم نیست چگونه می توانند ادامه ماه را با باقیمانده ناچیز حقوق سپری کنند.

یک گزارش اقتصادی که اخیرا منتشر شد، نشان می دهد، از مجموع یک میلیون 762 هزار نفر زن و مردی که در بخش خصوصی عربستان مشغول به کار هستند، 46 درصد یعنی بیش از 806 هزار نفر از آنان کمتر از 3 هزار ریال درآمد ماهیانه دارند و در واقع زیر خط فقر این کشور قرار دارند.

'فهد الشهرانی' کاربر دیگری نوشت: در عربستان میلیاردها دلار برای سرگرمی و فوتبال هزینه می شود، اما ما باید هزینه های سرسام آور برق را پرداخت کنیم .

اعتراض به افزایش قیمت برق به مردم عادی محدود نماند و برخی اعضای خاندان سلطنتی ضمن حمایت از اعتراضات مردم به این اقدام دولت به شدت اعتراض کردند.

'محمد عبدالله الفصیل' شاهزاده سعودی در توئیتی نوشت: شرکت برق عربستان برای ویلای 400 متری وی که کسی در آن ساکن نیست، 21 هزار ریال سعودی ( 44 میلیون و 688 هزار تومان) هزینه برق ثبت کرده است.

شاهزاده های عربستان که شمار آنها تا 200 هزار نفر هم برآورد می شود، در گذشته از پرداخت پول آب، برق و تلفن معاف بودند و ماهیانه حقوق های نجومی هم بدون انجام کوچک ترین کاری دریافت می کردند.

این ویژه خواری ها اگرچه در دوران 'سلمان بن عبدالعزیز' از بین رفته، اما خانواده سلطنتی به ویژه ولیعهد این کشور با خرید تابلوهای نقاشی یا ویلاهای لوکس در خارج از کشور صدها میلیون دلار از پول های این کشور را بر باد داده است .

دولت عربستان همچنین برای پیشبرد اهداف ماجراجویانه خود در منطقه و جهان میلیاردها دلار هزینه می کند.

مردم که این ریخت و پاش های دولتمردان را می بینند، زبان به شکایت گشوده و در حالیکه فشار اقتصادی شدیدی را تحمل می کنند، از افزایش قیمت برق آن هم در گرم ترین فصل سال به فغان آمده اند.

توضیحات مسئولان سعودی هم نه تنها مردم را قانع نکرده که خشم آنان را دو چندان کرده است .

پس از آنکه اعتراضات به افزایش قیمت برق بالا گرفت، 'حمود الغبینی' معاون رییس اداره ارتباطات و روابط عمومی شرکت برق عربستان به روزنامه 'عکاظ' چاپ بندر جده گفت: افزایش مبالغ قبض برق امری کاملا طبیعی و قابل پیش بینی بود، چرا که ما اکنون در ماه ششم میلادی ( ژوئن ) هستیم و هوا نسبت به ماه قبل (می ) گرم تر شده و به همین دلیل مصرف برق هم افزایش یافته است .

وی گفت که امسال نسبت به سال قبل هوا گرم تر شده و برای همین مصرف انرژی از سوی شهروندان افزایش چشمگیری داشته است .

حقایق اقتصادی عربستان

در سال های اخیر که بسیاری از یارانه های دولتی در عربستان حذف شده، گرانی و تورم، افسار گسیخته ای این کشور را فراگرفته و بیکاری 15 درصد از جمعیت فعال عربستان را در بر می گیرد.

دولت سعودی از سال قبل 50 تا 100 درصد قیمت مواد غذایی و حامل های انرژی را افزایش داده و از اول سال جاری میلادی هم 5 درصد به عنوان مالیات بر ارزش افزوده تعیین کرده است .

افزایش قیمت حامل های انرژی به ویژه بنزین، اعتراض گسترده مردم را به دنبال داشت و معترضان چند پمپ بنزین را هم به آتش کشیدند.

اداره کل آمار عربستان هفته قبل اعلام کرد که در ماه ژوئن (خرداد و تیر) تورم در این کشور برای چهارمین ماه متوالی افزایش یافته مردم دلیل اصلی بروز مشکلات اقتصادی برای کشور را علاوه بر ماجراجویی های سران سعودی در منطقه و نظام بین الملل، هزینه های هنگفت در برنامه های بی فایده ای مانند چشم انداز 2030 یا طرح ساخت 'مگا' شهر 'نئوم' در این کشور می دانند و می گویند، در کنار این دو عامل، فساد مقامات ارشد کشور و هزینه های شخصی آنها باعث شده تا شرایط اقتصادی مردم مطلوب نباشد.

هدف بن سلمان از طرح 500 میلیارد دلاری شهر نئوم که بخش هایی از مصر و اردن را هم شامل می شود ، به صفر رساندن وابستگی اقتصاد عربستان به نفت، تبدیل کردن آن به قدرت اول اقتصادی و ارائه‌ تصویر جدیدی از عربستان به جهان می باشد.

مردم عربستان معتقدند که محوریت این طرح بر تغییر و مدرن کردن سریع این کشور قرار دارد که مسلماً مورد مخالفت طیف وسیعی از جامعه و روحانیان وهابی محافظه کار قرار می‌گیرد. اجرایی شدن این طرح با توجه به عدم انطباق با بستر سیاسی و اجتماعی عربستان، رؤیایی دور از دسترس را ترسیم می کند.

به گفته آنها، در حالیکه مردم عربستان اکنون در لابلای مشکلاتی مانند گرانی ، بیکاری و فساد سازمان یافته، دست و پا می زنند، هزینه های چند صد میلیارد دلاری شهر نئوم نه تنها دردی از مردم درمان نمی کند که به غصه های آنان هم می افزاید.

کارشناسان در این زمینه به اقدام مشابه دولت سعودی در زمان حکمرانی 'عبدالله بن عبدالعزیز' در ساخت شهرک اقتصادی 'ملک عبدالله' در بندر جده که اکنون سالهاست بدون استفاده رها شده اشاره می کنند و نسبت به انجام طرح بن سلمان هم ابراز تردید می کنند و آن را تنها راهی برای بهره مند کردن افراد و شرکت های خارجی از ثروت های عربستان به حساب می آورند.

یکی از نکاتی که مخالفان رژیم سعودی برای اثبات ادعای خود مطرح می کنند ، کاهش شدید میزان سرمایه گذاری های خارجی در کشور است .

میزان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در عربستان بین سال‌های 2010 تا 2015 کاهش محسوسی داشته و از 29 میلیارد و 233 میلیون دلار در سال 2010 به 8 میلیارد و 141 میلیون دلار در سال 2015 رسیده و این روند کاهشی در دو سال اخیر هم ادامه داشته است.

در سال 2015 عربستان 5 میلیارد و 520 میلیون دلار در سایر کشورها سرمایه‌گذاری کرده که این رقم نسبت به سال پیش 124 میلیون دلار افزایش یافته است. 

میزان سرمایه‌گذاری عربستان در سایر کشورها بین سال‌های 2010 تا 2015 همواره صعودی بوده است. در واقع عربستان برای کشورهای و شرکت‌های بزرگ تجاری بیشتر یک بازار مصرف و همچنین فروشنده‌ نفت است تا منطقه‌ای برای سرمایه‌گذاری. به ‌علاوه با توجه به سیستم حکومتی عربستان، شرایط سیاسی داخلی و خارجی و همچنین ماجراجویی‌های نظامی آل سعود، ورود سرمایه‌گذاران بزرگ خارجی در این کشور با ریسک همراه است. لذا عربستان برای پیشبرد برنامه‌های چشم انداز 2030 مجبور است، از سرمایه های داخلی استفاده کند و این به معنی وابستگی دوباره اقتصادی به نفت است.

منبع:برنا