شنبه, 30 تير 1397 :: Saturday, 21 July 2018
کد خبر: 136747

نگاهی به سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب

نمایشگاه بین المللی کتاب با شکوه تهران که سال هاست یکی از مهمترین و بزرگترین نمایشگاه ها و بازارهای کتاب دنیا به حساب می آید فرصت خوبی برای اصلاح آمارهای نگران کننده در مورد کتابخوانی است.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

کتاب و کتابخوانی از قدیم با فرهنگ ما ایرانیان عجین است. فرهیختگی آحاد مردم و همچنین ظهور و بروز دانشمندان و محققان در هر دوره از تمدن ایران گواهی برای این ادعاست. اما اینکه امروز خودمان را با کشورهای پرچمدار سرانه مطالعه مقایسه می کنیم و میبینیم که وضعیت خوبی نداریم، هم ادله ی زیادی دارد و هم ضرورت های جدی برای تجدید نظر.

پوستر نمایشگاه کتاب

در این میان شاید نمایشگاه کتاب با شکوه تهران که سال هاست یکی از مهمترین و بزرگترین نمایشگاه ها و بازارهای کتاب دنیا به حساب می آید فرصت خوبی برای اصلاح آمارهای نگران کننده در مورد کتابخوانی باشد. چرا که عرضه ی کتاب و مسائل مربوط به آن به هر حال یکی از شاخصه های موثر در کتابخوانی است. از این نمایشگاه پرماجرا امسال هم با مشکلات خاص خود آغاز به کار کرده است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. قبل از آن بهتر است کمی در باره خود مطالعه و مشکلات خاص خودمان در این حوزه سخن بگوییم.

 

 

مطالعه، ما و کتاب

هنگامی که بحث میزان مطالعه در کشور مطرح می‌گردد عموما با استناد به آمارهای ضد و نقیض درباره سرانه مطالعه از بروز فاجعه فرهنگي در ايران سخن گفته مي‌شود. تا کنون آمارهاي مختلفي درباره ميزان مطالعه ايرانيان منتشر شده است.

برخی گزارش‌ها سرانه مطالعه را هشت تا ده دقیقه می‌دانند، برخی دیگر از ۱۸ دقيقه در روز سخن مي‌گويند. رييس کتابخانه ملي ايران مي گويد ايرانيان فقط دو دقيقه در روز مطالعه مي کنند. همين آمار ضد و نقيض براي انتقاد از فرهنگ "کتاب‌نخوان" شهروندان مورد استناد قرار مي‌گيرد.

موضوع  مطالعه و کتاب‌خوانی با این که به کرات از تریبون‌های مختلف مطرح شده و می‌شود اما به این دلیل مهم که در جامعه کم مطالعه ما همچنان موضوعیت دارد، از رونق خبری نیفتاده است، متاسفانه. حتی به زعم بسیاری وضعیت کتاب‌خوانی ما بارها و بارها نسبت به سنوات گذشته وضعیت وخیم‌تری پیدا کرده است.

قطعا مسائل فرهنگی درپایین بودن میزان مطالعه در ایران نقش اساسي ايفا مي‌کنند اما پرسشي که در اين بين مطرح مي‌شود اين است که آيا فقط مسئله فرهنگ کتابخواني است که باعث پايين بودن سرانه مطالعه در ايران است؟ آيا تمام عوامل به بي توجهي ايرانيان به كتابخواني ختم مي شود؟

به نظر بسیاری از کارشناسان، مسائل دیگری نیز وجود دارد که باعث مي‌شود پديده "کتاب نخواني" گسترش پيدا کند. مسائلي که به شيوه‌هاي مديريتي و محدوديت‌هايي دولتي كه در اين عرصه وجود دارد بي ارتباط نيست.

مجید ابهری آسیب شناس اجتماعی در این‌باره معتقد است: «محدود بودن کتابخانه‌هاي محلي و کامل نبودن موضوعات کتاب‌هاي مراکز تحصيلي و هم‌چنين گران بودن کتاب از دلايل نبود گرايش به مطالعه عنوان شده است.»

آمارهای تعداد کتابخانه‌های عمومی در کشور نشان دهنده وضعیت نامناسب این بخش از فرهنگ کشور است. کتاب‌خانه‌هاي عمومي ايران با کمبود كتاب جديد روبرو هستند. تمايل به عضويت در اين كتاب‌خانه‌ها و مراجعه به آنها نيز بسيار اندك است.

مطابق سند چشم‌اندازی که سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی را مشخص مي‌کند، اعضاي کتاب‌خانه‌هاي عمومي ايران بايد تا سال ۱۴۰۴ به ۲۰ ميليون نفر رسيده باشد.

برای رسیدن به چنین موقعیتی لازم است استفاده کنندگان از کتابخانه‌هاي عمومي تقريبا ۲۰ برابر شوند و تعداد کتابخانه‌ها و امکاناتشان نيز به همان نسبت افزايش يابد. با وضعيت امروز، و با توجه به تجربه‌ي سال‌هاي اخير، دست يافتن به چنين هدفي اگر غيرممکن نباشد به يك معجزه نياز دارد.

یکی دیگر از مسائلی که در کاهش میزان مطالعه تاثير گذار است، گراني روز افزون کتاب است. با نگاهي به قيمت کتاب در چند سال اخير با افزايش نجومي نرخ آثار منشر شده از سوي ناشران مختلف روبه‌رويم. اين مشكل براي ناشران غيردولتي كه عموما آثار برجسته و نفيس را منتشر مي‌نمايند نمود بيشتري دارد.

گرانی مواد اولیه مثل گرانی کاغذ باعث شده که قیمت کتاب نسبت به سال‌های گذشته افزايش پيدا کند و تهيه آن براي بسياري از اقشار جامعه مشکل نباشد. در حال حاضر با قطع شدن سهميه كاغذ ناشران، آن‌ها كاغذ را با سه برابر قيمت نسبت به سال‌هاي گذشته تهيه مي‌كنند. گراني قيمت كتاب باعث كاهش فروش اين محصول فرهنگي شده است.

برخی از آسیب شناسان معتقدند این مسئله تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر ميزان مطالعه سرانه ايرانيان دارد، آن ها مي‌گويند؛ با گران شدن کتاب‌هايي که قدرت جذب مخاطب دارند شهروندان نيز ديگر تمايلي به مطالعه آن آثار را ندارند چرا که توانايي خريد ان‌ها وجود ندارد.

 

 

تیراژ کتاب در ایران و مقایسه آن با اروپا

شاید بتوان میزان تیراژ کتاب در هر کشور را ملاک مناسبی برای سنجش سرانه مطالعه و به عبارتی، اقبال مردم به مطالعه کتاب دانست. به‏طور معمول انتشار کتاب در کشورهای توسعه‌یافته با تیراژهایی روبه‏رو می‏شود که وقوع آن در ایران چیزی شبیه به رویا و انتشار کتاب با تیراژهای مذکور برای ناشران و صد البته نویسندگان آرزویی به ظاهر دست‏نیافتنی است.

به‏عنوان مثال در انگلستان، رمانی تحت‏عنوان «بریسینگر» نوشته «کریستوفر پائولینی»، در اولین روز عرضه به بازار کتاب، با فروش 45 هزار نسخه‏ای مواجه شد. همچنین در فرانسه کتاب «کارت و قلمرو» نوشته «میشل هولبک» با تیراژ 120 هزار نسخه، کتاب «طرحی از زندگی»، نوشته «آملی نوتومب» با تیراژ 220 هزار نسخه و کتاب «عشق جزیره است»، نوشته «کلودی گالای» با تیراژ حداقلی 70 هزار نسخه، روانه بازار نشر شدند. این در حالی است که تیراژ کتاب‏های منتشر شده در ایران به سختی به مرز 10 هزار نسخه می‏رسد. مثلا کتاب «بامداد خمار»، نوشته «فتانه حاج سیدجوادی» که به‏عنوان یکی از پرفروش‏ترین کتاب‏های ایرانی شناخته می‏شود، در طول 10 سال فقط 300 هزار نسخه فروش داشته و در بهترین حالت توانست رقم 10 هزار نسخه در بعضی از چاپ‏ها را تجربه کند.

 

 

سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران

مراسم افتتاحیه سی و یکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سالن چهل‌سرای مصلای امام خمینی(ره) آغاز به کار کرد.

پیش از این قرار بود به‌سنت هرساله این مراسم با حضور رئیس جمهور افتتاح شود اما امسال بدون حضور حسن روحانی رئیس جمهور و یا معاون اول او این مراسم افتتاح شد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم گفت: یکی از ظرفیت های بزرگ حوزه نشر کودک و نوجوان است.

سید عباس صالحی  افزود: کشور ما در بخش کتاب کودک و نوجوان ظرفیت قابل توجهی به لحاظ نشر و تألیف داشته است.

وی گفت: حدود 175 هزار عنوان کتاب، از کتاب های تولید شده در حدود 40 سال گذشته در بخش کودک و نوجوان بوده است.

در نمایشگاه امسال­ 487 هزار عنوان کتاب در بخش ناشران داخلی و خارجی نمایشگاه کتاب ارائه می شود.

به گفته معاون اجرایی سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران؛ نمایشگاه دارای کمیته های متعدد داخلی، خارجی، تبلیغات ، پشتیبانی، اجرایی و رفاهی و اطلاع رسانی است.

یحیی دهقانی افزود: با توجه به طرح «واگذاری امور نمایشگاه به ناشران و اصناف » که قرار است در دراز مدت انجام شود، امسال تبلیغات نمایشگاه به طور کلی در اختیار صنف قرار گرفته است و ما امیدواریم بخش های دیگر نمایشگاه نیز در اختیار صنف قرار داده شود.

وی گفت: امسال در بخش ناشران داخلی، 2 هزار 500 ناشر حضور دارند که در 4 گروه آموزشی، دانشگاهی،کودک و نوجوان و عمومی تقسیم بندی شده اند.

معاون اجرای نمایشگاه کتاب گفت: ناشران آموزشی، 113 ناشر هستند که در دو رواق غربی با 15 هزار و 633 عنوان کتاب شرکت کرده اند.

دهقانی افزود: در بخش دانشگاهی 501 ناشر با 64 هزار و 444 عنوان کتاب و در چادرهای شرق مصلا مستقر هستند.

معاون اجرایی نمایشگاه درباره ویژگی های بخش کودک نمایشگاه گفت: در این بخش ، 288 ناشر با 33 هزار عنوان کتاب حضور دارند و کتابهای خود را در بخش های رواق شرقی، چادر و بالکن عرضه کرده اند.

وی افزود: در بخش عمومی نمایشگاه ، هزار و 148 ناشر با 86 هزار عنوان حضور دارند و در شبستان مستقر هستند.

دهقانی در خصوص بخش خارجی نمایشگاه گفت: در این بخش، 86 ناشر عرب با 37 هزار عنوان کتاب و 46 ناشر لاتین با 120 هزار عنوان کتاب شرکت کرده اند.

معاون اجرایی نمایشگاه کتاب گفت: مجموع ناشران حاضر در نمایشگاه 2 هزار و 50 ناشر داخلی و 132 ناشر خارجی هستند که آثارشان را به نمایشگاه کتاب آورده اند.

سخنگوی نمایشگاه کتاب تهران نیز­ گفت: بیش از­ 160 هزار­­نفر موفق شدند برای دریافت بُن کارت های دانشجویی ثبت نام کنند.

همایون امیرزاده افزود: این دانشجویان نخستین بار با دو روش تکمیلی­ «کارت هوشمند»­و­ «سیستم NFC»­ برای دریافت بن کارت کتاب اقدام کرده اند.

سخنگوی نمایشگاه کتاب گفت: معاونت فرهنگی از دو سال گذشته برای تقویت زیرساخت های نشر اقداماتی انجام داده است هر چند که این یارانه ها در نهایت دو درصد جمعیت دانشجویان را پوشش می دهد.

وی افزود: تاکنون بن کارت کتاب 10 هزار اهل قلم، با اعتباری بالغ بر دو میلیارد و 500 میلیون تومان شارژ شده است.

امیرزاده گفت: برای حمایت از دانش آموزان نیز یک میلیارد و 500 میلیون تومان بودجه حمایتی در نظر گرفته شده است.

وی درخصوص ثبت نام سازمان ها و نهادها برای دریافت بن کتاب گفت: تا الان 310 درخواست نهایی شده است .

سخنگوی نمایشگاه کتاب درباره تعلیق آرای نمایشگاه کتاب درخصوص ناشران متخلف گفت: این آرا نقض نمی شود و فقط ناشرانی که تعهد داده اند در نمایشگاه فعالیت اقتصادی سالم داشته باشند مشمول تخفیف می شوند و در نمایشگاه شرکت می کنند اما ناشرانی که کتابها و ترجمه های غیر مجاز داشته اند مورد بخشش قرار نگرفته اند.

وی افزود: ما برای اولین بار سامانه رصد بن های کتاب را کلید زده ایم و تمام نشانه های دستگاه های کارت خوان را بررسی می کنیم تا کسی از بن کتاب سوء استفاده نکند .

انتهای پیام

اتاق خبر انتها

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
x