چهارشنبه, 28 شهريور 1397 :: Wednesday, 19 September 2018
کد خبر: 134717

یک کلام؛ 4200

التهاباتی که طی این چند روز به واسطه اتفاقات ارزی در جامعه به وجود آمده است بی راه نیست. همه ی مردم به نوعی تزلزل و افزایش قیمت ارز را بر زندگی خود موثر میدانند و از سرنوشت مالی خود احساس خطر می کنند.
یک کلام؛ 4200 به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

در اولین روزهای کاری بعد از تعطیلات طولانی نوروز دلار جهشی تقریبا ۵۰۰ تومانی داشت. تا این که در معاملات دیروز بازار تهران سکه طرح جدید با 56 هزار تومان افزایش یک میلیون و 991 هزار تومان و دلار در دامنه قیمتی 5900 تا 6000 تومان فروخته شد. یورو 5960 تومان، پوند 8400 تومان و درهم 1580 تومان داد و ستد شد. در صرافی‌های بانکی بهای دلار 4959 تومان و یورو 6084 تومان بود.

التهاباتی که در طی این چند روز در جامعه به وجود آمده است بی راه نیست. همه ی مردم به نوعی تزلزل و افزایش قیمت ارز را بر زندگی خود موثر میدانند و از سرنوشت مالی خود احساس خطر می کنند.

کارشناسان و کاسبان و هر کس دیگری که خبر افزایش نرخ ارز را شینده است برای آن ادله ای را در نظر میگیرد. بهتر است از شایعات پرهیز کرده و تنها نظرات علمی و گمانه زنی های صحیح تر را به رسمیت بشناسیم تا بتوانیم تحلیل درست تری از شرایط پیش آمده ارائه دهیم.

اینکه در این بازار واقعا چه خبر است و چه چیزی باعث می شود تا قیمت ها به این شکل ناپایدار و افزایشی باشد سوالی است که فعالان غیر رسمی این بازار میتوانند به آن پاسخ بدهند؛ مخصوصا که اگر قرار باشد نام و هویت افراد هم محفوظ باشد. مطلب زیر بخشی از گفتگوی یک دلال ارز است که در خبرگزاری ایسنا منتشر شده است.

 

 

دلیل افزایش نرخ دلار (1)

یک علت جهش نرخ دلار برمی‌گردد به کاهش سود بانکی توسط بانک‌ها که از آنجایی که ما در کشور حوزه‌ای سودآورتر از حوزه ارز و سکه نداریم، همین کاهش سود بانکی باعث شد تا سرمایه‌ها به بازار ارز سرازیر شود. از طرفی با مطرح شدن شایعه ورشکسته شدن برخی از بانک‌های خصوصی و صندوق‌های سرمایه گذاری، مردم اساسا به سرمایه‌گذاری در بانک‌ها بدبین شده‌اند. همه اینها در مجموع باعث می‌ شود تا سیل سرمایه‌ها به سمت بازار ارز میل کند.

بانک مرکزی برای اینکه جلوی افزایش قیمت دلار را بگیرد، به برخی از صرافی‌ها مقداری دلار می‌دهد اما واقعیت این است که این مقدار دلار آنقدر کم است که کفاف بازار را نمی‌دهد. تصور کنید در جلوی یک صرافی ۲۰۰ نفر صف بسته‌اند؛ وقتی سقف اعطای دلار را ۲۰۰۰ تا اعلام می‌کنند، جمع نسبی این مقدار ارز با افراد متقاضی نشان می‌دهد که بانک مرکزی تنها ۴۰۰ هزار دلار به آن صرافی دلار داده است؛ در حالی که آن صرافی یک میلیون دلار ظرفیت برای توزیع ارز دارد اما از آن استفاده نمی‌شود. من فکر می‌کنم شاید حتی عزمی برای کنترل نرخ ارز واقعا وجود ندارد. دولت باید دلار زیادی به بازار عرضه کند و از طرف دیگر اجازه دهد تا کاسبان و دلالان کار خود را انجام دهند چرا که به لحاظ روانی حضور واسطه‌ها در بازار می‌تواند هراس نبود ارز در بازار را از بین ببرد؛ به این معنی که حداقل، دلالان تقاضاهای خرد را پاسخ می‌دهند.

یک اصل اقتصادی بسیار بنیادین اصل تعادل عرضه و تقاضا است. زمانی که تقاضا با عرضه مساوی باشد، بازار در حالت تعادل قرار دارد اما وقتی که عرضه کمتر از تقاضا می‌شود، قاعدتا قیمت‌ها صعود می‌کند؛ مخصوصا که بسیاری از کسب و کارها و فعالیت‌ها به دریافت ارز بستگی دارد. این وضعیت عدم تعادل با قلدری یا بگیر و ببند و جریمه کنترل نمی‌شود؛ چرا که بازار اجبار را نمی‌پذیرد. تنها کاری که دولت می‌تواند در این برهه انجام دهد، تزریق ارز به بازار به اندازه نیاز واقعی بازار است.

 

 

دلیل افزایش نرخ دلار (2)

اقتصاد دانان و کارشناسان عرصه ی اقتصاد که از قضا در مدیریت اقتصادی کشور نیز دستی داشته اند نیز نظرات مختلفی را در مورد ادله افزایش نرخ دلار ارائه میدهند.

مسعود پژویان، اقتصاد دان و فعال سابق در عرصه ی اقتصاد در مصاحبه ای با موضوع چالش قیمت دلار گفته است: مخاطبان را ارجاع می‌دهم به سال ۱۳۹۱ که یک مرتبه قیمت دلار از ۱۰۰۰ به ۳۰۰۰ تومان افزایش پیدا کرد. این موضوع چه دلیلی داشت؟ قطعا دلیل این جهش تا حد زیادی در تحریم قابل پیگیری است. در این موضوع حتی به یاد داریم قبل از اینکه تحریم‌ها اجرا شود و زمانی که حتی سه ماه به شروع تحریم‌ها علیه ایران مانده بود ولی بازارها به آن واکنش نشان دادند؛ چون انتظار می‌رفت درآمدهای نفتی کاهش یابد. در ادامه هم دیدیم صادرات یک سوم شد و واردات‌مان به ۱۰۰ میلیارد دلار رسید.

این اقتصاددان با تشابه وضعیت کنونی اقتصاد ایران به آن سال‌ها اظهار کرد: اکنون نیز جهش ارزی را می‌توان به رفتار ترامپ نسبت داد. همان گونه که دیدیم از وقتی که ترامپ پای خود را به کاخ سفید گذاشته مدام از احتمال خروج از برجام سخن گفته و البته اروپا بارها اعلام کرده که از برجام خارج نمی‌شود و اتفاقاتی مانند افزایش صادرات نفت، بازیابی برخی مشتریان پتروشیمی و وصول برخی طلب‌های ایران از کشورهای دیگر از طریق برخی بانک‌ها در سال‌های گذشته منجر به آن شد که قیمت ارز تا حدودی متعادل شود.

او افزود: از ماه قبل هم دیدیم که نخست وزیر انگلستان، رئیس جمهور فرانسه و نخست وزیر آلمان درباره برنامه‌های موشکی ایران موضع‌گیری کردند و اکنون نیز احتمال آن وجود دارد که آمریکا در اردیبهشت ماه برای برجام مشکلاتی ایجاد کند. بدیهی است که این احتمالات و فضای روانی آن در بازار ارز خود را نشان می‌دهد و ذخایر ارزی بانک مرکزی هم به اندازه‌ای نیست که بتواند این بحران را مدیریت کند. به ویژه اینکه اکنون ریختن ارز توسط بانک مرکزی به بازار هم چندان توصیه نمی‌شود؛ چرا که ذخایر بانک مرکزی کاهش می‌یابد و توسط سوداگران بلعیده می‌شود.

این اقتصاددان گفت: نرخ سود سپرده‌های بانکی هم کاهش یافته و از سویی صنایع پیشرفته‌ای هم نداریم که نرخ بازدهی قابل قبولی داشته باشند؛ در نتیجه پول به سمت ارز رفته و جهش‌های ناگهانی و افسارگسیخته را در ارز ایجاد کرده است. البته نمی‌توان منکر سیاستگذاری‌های غلطی شد که در سال‌های گذشته رخ داده و به جای تلاش برای ایجاد اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران مسائل سطحی و حل آنها مورد نظر قرار گرفته است. باید توجه می‌شد که زیربنای اقتصاد در ایران خراب است و این زیربنا نیاز به اصلاحات قدرتمند دارد و با اصلاحات سطحی کاری از پیش نخواهد رفت. به هر حال در شرایط کنونی به نظر می‌رسد بانک مرکزی اقدام خاصی نمی‌تواند انجام دهد تا اینکه ببینیم جو روانی بازار به کدام سمت می‌رود.

 

 

دلیل افزایش نرخ دلار (3)

عده ای از مسئولین افزایش این چنین نرخ دلار را غیر عادی و مشکوک باز میشناسند.

حسیعنلی حاجی دلیگانی در پاسخ به این سؤال که آیا روند قیمت دلار طبیعی است و در صورت طبیعی نبودن پشت پرده آن چیست گفت: هنوز پشت پرده این افزایش دفعی قیمت دلار مشخص نشده است و مشکوک و مبهم است.

وی افزود: اما چیزی که واضح است این است که دولت از این افزایش قیمت دلار نه تنها نگران نیست بلکه خوشحال نیز هست و اگر چنین نبود اولین اقدام برکناری یا حداقل استیضاح رئیس بانک مرکزی بود.

این نماینده مجلس شورای اسلامی دلیل دیگر را نیز استقبال مشاور رئیس جمهور از افزایش قیمت دلار دانست.

 

 

دلیل افزایش نرخ دلار (4)

برخی از کارشناسان اقتصادی با تحلیل گسترده تر ادله افزایش نرخ دلار را بسط میدهند و دلایل گسترده و ریشه داری را برای آن باز می شمارند.

بیژن خواجه‌پور در آخرین تحلیل خود از بازار ارز ایران به 6 علت اصلی بالا رفتن قیمت دلار در بازار اشاره کرده است.

وی نخستین مشکل بازار ارز ایران را مدیریت و سیاست‌گذاری بانک مرکزی عنوان کرده که به اختلاف طولانی مدت بین قیمت ارز رسمی و قیمت ارز در بازار آزاد بازمی‌گردد.

در این گزارش آمده است که بانک مرکزی ایران با مشکل در تامین ارز خارجی و آوردن دلار به ایران روبروست و در نتیجه در سیاست مداخله ارزی در بازار در راستای حفظ ارزش ریال تا حدودی با مشکل مواجه هست.این مشکلات در بخش عرضه وجود دارد که به از دست رفتن ارزش ریال منجر شده است اما در بخش تقاضا نیز عواملی نظیر فشار تورمی، تقاضای موجود برای استفاده سرمایه‌ای از دلار و همچنین شرایط روانی بازار بر افزایش قیمت دلار تاثیرگذار بوده است.

برای درک بهتر تاثیرات این عوامل بر کاهش ارزش ریال و بالا رفتن قیمت دلار بررسی روند ارزشی ریال طی سال گذشته مهم است.

نخستین عامل تورم است که اطلاعات مربوط به آن به صورت ماهانه از سوی بانک مرکزی منتشر می‌شود. دومین عامل بازار مسکن است که متوسط تغییرات آن نیز به صورت ماهانه از سوی بانک مرکزی منتشر می‌شود.

قیمت طلای 18 عیار نیز دیگر فاکتور تاثیرگذار در این زمینه است و آخرین عامل نیز مقایسه ماهانه قیمت ارز رسمی و قیمت دلار در بازار آزاد ایران است.

 

 

*** تزلزل نرخ دلار آشفته بازاری را در فردوسی و سبزه میدان به راه انداخت که پس لرزه های آن اثرات خوبی را روی افکار عمومی نداشته است. به هر حال همه نگران تبعات اتفاقات ارزی این چند روز روی اقتصاد ایران و قدرت خرید آحاد مردم هستیم. طبیعتا چشم هایی به دولت دوخته شده است تا تدبیر دولت روحانی را ببینند.

 

 

تصمیم شبانه ی قاطع

به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، اسحاق جهانگیری دوشنبه شب در پایان جلسه فوق‌العاده ستاد اقتصادی دولت برای مدیریت بازار ارز به ریاست حجت الاسلام والمسلمین حسن روحانی رئیس جمهور ، گفت: با این رقم، ارز مورد نیاز همه بخش ها از طریق بانک مرکزی و صرافی‌ها و بانک‌های تحت کنترل بانک مرکزی ارز تامین می شود.

وی تصریح کرد: فعالان اقتصادی و مردم هیچ دغدغه‌ای برای تأمین ارزشان با این نرخ نباید داشته باشند.

معاون اول رئیس جمهور با بیان اینکه جلسه دوشنبه شب در پی جلسات روزهای گذشته در ارتباط با مسایل ارزی تشکیل شد، گفت: در این جلسه تصمیمات نهایی با حضور آقای رئیس جمهور اتخاذ شد که جهت اطلاع ملت عزیز ایران اعلام می‌کنم.

دکتر جهانگیری ایجاد ثبات اقتصادی را از وظایف دولت ها برشمرد و اظهارداشت: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دولت یازدهم ثبات اقتصادی کشور بود که در این حوزه می توان به کاهش نرخ تورم و تک واحدی شدن این نرخ اشاره کرد. دولت باید شرایطی بوجود آورد که شاخص‌های اصلی اقتصادی همانند نرخ ارز و سود بانکی  برای فعالان اقتصادی قابل پیش‌بینی باشد.

معاون اول رئیس جمهور گفت: متأسفانه در روزهای اخیر اتفاقاتی در نرخ ارز روی داد که موجب نگرانی مردم و فعالان اقتصادی شد و از طرفی ثبات اقتصادی کشور به عنوان یکی از دستاوردهای اقتصادی دولت مورد تهدید قرار گرفت.

وی با اشاره به تلاش دشمنان و مخالفین و بخصوص آمریکایی‌ها بعد از توافق برجام و روی کار آمدن ترامپ برای متلاطم نشان دادن فضای اقتصادی کشور با هدف جلوگیری از تشویق دیگران به همکاری اقتصادی با ایران گفت: خوشبختانه با کار جدی که در عرصه بین المللی انجام گرفت با دولت‌های مختلف میلیاردها دلار توافق کردیم که فاینانس به ایران اختصاص داده شود و بیش از 30 میلیارد دلار حتی ضمانت‌نامه‌اش در سطح دولت به نام بانک‌های این کشور صادر شد.

جهانگیری افزود: یک حجم وسیعی منابع خارجی در حال حرکت به سمت کشور است و در چنین شرایطی اینگونه تغییرات در نرخ ارز خیلی غیرطبیعی است و به نظر می‌آید که عوامل غیراقتصادی ،غیرقابل توجیه و پیش‌بینی نشده در این موضوع مؤثر بوده و در چنین شرایطی نمی‌توانیم اجازه دهیم فضای اقتصادی کشور متلاطم شود.

معاون اول رییس جمهور با بیان اینکه "در این چارچوب تصمیم گرفته شد در ارتباط با مسایل ارز و نیازهای ارزی کشور یک بررسی دقیق انجام گیرد"، اظهارداشت: در شرایط فعلی بیش از 90 میلیارد دلار صادرات ایران است . مجموعه کالاهایی که طی سال‌های گذشته و سال 96 وارد کشور شده به طور متوسط سالی حدود 50 میلیارد دلار بوده است و در کنار آن مقداری ارز هم برای ارائه خدمات به مسافران، دانشجویان ،امور  درمانی و از این قبیل امور نیاز داریم که باید تامین شود.

دکتر جهانگیری گفت: در 5 سال اخیر میزان ارز ما خیلی بیش از نیاز بوده و در برخی از سال‌ها تا 15 الی 20 میلیارد، ارز اضافه بر ارز مورد نیاز برای نیازهای ضروری اقتصاد، واردات کالا و واردات خدمات داشته ایم.

معاون اول رئیس جمهور تاکید کرد: اقتصادی که همواره مازاد ارزی دارد، نباید در آن یک اتفاق اینگونه‌ای بیافتد و این غیرطبیعی است . بعضی‌ها می‌گویند که دست‌های مداخله‌گر بیرونی فضای اقتصاد کشور را آشفته می‌کندو  بعضی‌ها می گویند فضاسازی‌های برخی از جریانات در داخل کشور ممکن است به چنین موضوعی دامن زده تا نگذارند فضای باثباتی بر اقتصاد کشور حاکم شود.

دکتر جهانگیری اظهارداشت: دولت مصمم است به مردم اطمینان دهد که قادر است اقتصاد کشور را باثبات، بااطمینان و قابل پیش‌بینی اداره کند، به همین دلیل تصمیم گرفتیم که  نرخ دلار از فردا(سه شنبه) برای تمام فعالان اقتصادی و برای رفع همه نیازهای قانونی و اداری آنان ، نیازهای خدماتی مسافران، دانشجویان ، محققین و دانشمندانی که برای کارهای تحقیقاتی خودشان به ارز نیاز دارند، 4 هزار و 200 تومان خواهد بود و با این عدد و رقم ارز به همه نیازهای کشور از طریق بانک مرکزی و صرافی‌ها و بانک‌های تحت کنترل بانک مرکزی ارز پاسخ داده خواهد شد.

وی تصریح کرد:هیچ نرخ ارزی با قیمت‌های دیگری به رسمیت نمی‌شناسیم و برای ما هر قیمت ارز غیر رسمی دیگری در بازار از فردا به عنوان قاچاق تلقی خواهد شد مثل قاچاقی که وقتی می‌گوییم مواد مخدر قاچاق است و کسی حق خرید و فروش ندارد و با کسی که خرید و فروش می‌کند، برخورد می‌شود، نرخ دیگری هم اگر در بازار شکل بگیرد دستگاه قضایی و نیروهای امنیتی برخورد خواهند کرد و به رسمیت نمی‌شناسیم.

دکتر جهانگیری افزود: مجدداً تأکید می‌کنم برای تامین همه نیازهای کشور با این عددی که اعلام شد، ارز از طریق بانک، حواله‌ای، صرافی و روش‌هایی که وجود دارد، تحویل داده خواهد شد و تأمین می شود.

معاون اول رئیس جمهور افزود: بعد از این حتماً یک مازاد ارزی قابل توجه‌ای برای کشور خواهیم داشت حتی اگر در مواقعی که نیاز باشد برای  بخش‌های دیگری با امکانات بیشتری ارز تأمین کنیم، حتماً تأمین خواهیم کرد. دغدغه مردم برطرف خواهد شد و هیچ‌کسی نمی‌تواند در بازار در جایی اعلام کند به دلیل اینکه یک قیمتی که معلوم نیست در کجا ممکن است شکل بگیرد، کالایی که در داخل مغازه است ، گران خواهد شد.

وی گفت: ارزش هر کالایی که در بخش‌های مختلف وارد کشور می‌شود  با این عددی که اعلام شد تعیین می شود و مردم نباید نگران باشند که کالایی افزایش قیمت پیدا کند و با قاطعیتی که دولت و رئیس جمهور و قوای سه گانه دارند،  ثبات اقتصادی کشور استمرار پیدا خواهد کرد و ارز مورد نیاز فعالیت‌های اقتصادی کشور تأمین خواهد شد.

دکتر جهانگیری افزود: حتی سرمایه‌گذار خارجی که ارز وارد کشور می کند ، سود آن برای خروج بر اساس همین نرخ اعلامی خواهد بود. به همه بخش های مختلف تاکید می کنم که ارز مورد نیازشان با این قیمت تأمین خواهد شد.

 

خبرنگار: علی حضرتی

انتهای پیام

اتاق خبر انتها

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
x