سه شنبه, 30 مرداد 1397 :: Tuesday, 21 August 2018
کد خبر: 130384

دینامیت دلار زیر انبار اقتصاد

هرچند نوسانات وحشتناک قیمت ارز دیروز بازار خبرها را داغ کرد ولی نباید از آثار مخرب این افزایش های ناگهانی و خارج از کنترل قیمت ارز بر اقتصاد کشور غافل شد.
دینامیت دلار زیر انبار اقتصاد به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

بازار سکه و ارز در روزهای اخیر مدام در حال پایین و بالا شدن است. مرزها را هم رد کرده‌اند و قیمت‌های بی‌سابقه‌ای را از خود به نمایش می‌گذارند. این نوسانات ارزی آن‌قدر زیاد شده است که برخی از صرافان ترجیح دادند تا قیمت ارز را از روی تابلو‌های دیجیتال خود حذف کنند و آرام و بی‌صدا منتظر قیمت‌های جدید نرخ ارز باشند.

بازار ارز درحالی دیروز فعالیت رسمی خود را آغاز کرد که صف‌های مقابل صرافی‌های توزیع‌کننده دلار بانکی شلوغتر از قبل شده بود. بانک ساعت 12:10 دقیقه دلار تزریقی به صرافی‌ها را با قیمت ٤٨٩٢ تومان برای فروش به مردم ارزش گذاری کرد.

دو روز پیش بازار ارز به‌مانند روزهای قبل روز شلوغ و ملتهبی را سپری کرد و تا جایی به کار خود پایان داد که قیمت دلار از 4860 تومان هم عبور کرده بود.

افزایش قیمت دلار که صراف‌ها و فعالان بازار عامل اصلی آن را بانک می‌دانند درحالی کماکان ادامه داشت که قیمت دلار صبح دیروز از 4930 تومان هم عبور کرد.

در همین اثناء سخنگوی دولت به مردم توصیه کرده بود برای خرید ارز هول نزنند.

قیمت هر دلار آمریکا به پول ایران، در زمان نگارش این گزارش به رقم 4950 تومان رسیده بود.

فعالان بازار ارز اما به‌خلاف نوبخت معتقدند بازار دیگر با خبر درست نمی‌شود و باید اقدام جدی از سوی بانک مرکزی در توزیع ارز صورت بگیرد. یکی از فعالان این بخش، بانک مرکزی را مقصر اصلی گرانی قیمت دلار در روزهای اخیر می‌داند و می‌گوید بانک مرکزی با افزایش قیمت دلار تزریقی در صرافی‌ها سیگنال افزایش قیمت را به بازار می‌دهد.

علی ای حال در این گزارش به ریشه های افزایش قیمت دلار که تحت عنوان نوسان یا هر عبارت دیگری سایرین را درگیر کرده است نخواهیم پرداخت، بلکه تنها به بررسی آثاری که این افزایش بی حساب نرخ ارز روی اقتصاد و به تبع آن قیمت سایر اجناس میگذارد اشاره میکنیم.

 

 

آیا دولت موفق خواهد بود نرخ ارز را کنترل کند؟

حمید حاج اسماعیلی، کارشناس مسائل اقتصادی، با اشاره به رکود موجود در بازار اقتصادی ما، گفت: با توجه به اینکه تعاملات ما با کشورهای مختلف زیاد نیست و مقداری هم کنترل‌های گمرکی شدت پیداکرده است، بعید می‌دانم که افزایش نرخ ارز به همین صورت ادامه پیدا کند؛ اما کنترل آن، به صورتی که دولت قول داده است که تا پایان سال آن را پایین می‌آورد هم امکانش بسیار کم است و به نظر می‌رسد که ما ظرف سه الی چهار ماه آینده، نرخ ارز را تا قیمت 5 هزار تومان شاهد باشیم.

دولت قطعاً کارهایی را برای کاهش آن انجام خواهد داد، حتی ممکن است که مانند سنوات گذشته به فروش ارز از طریق بانک‌ها و صرافی‌ها روی بیاورد؛ اما به‌هرحال باید به این موضوع توجه کنیم که ارزش واقعی دلار در اقتصاد و بازار کار ما چه میزان است که طبعاً کمتر از 5 هزار تومان نیست.

 

 

دلار و قیمت کالاها

کشورهایی که از لحاظ منابع معدنی غنی هستند، به درآمد فروش مواد خام وابسته‌ هستند و بازار مربوط به اجناس، روی ارز آن‌ها تاثیر منفی دارد. در زمان اوج قیمت اجناس، یک دلار استرالیا برابر ۱/۱۰ دلار آمریکا بود. در اواخر ۲۰۱۵ و اوایل ۲۰۱۶، که قیمت اجناس به کف رسید، ارزش پول استرالیا فروکش کرد و نرخ ارز استرالیا به حدود ۶۸ سنت آمریکا رسید.

دلار کانادا، دیگر ارز حساس به کالا، از حدود ۱/۰۶ دلار آمریکا در سال ۲۰۱۱، به حدود ۶۸ سنت در اوایل ۲۰۱۶ رسید. ارز سایر کشورها که به ذخایر منابع طبیعی و تولید کالا وابسته بودند هم، کاهش ارزش داشت. ریال برزیل و روبل روسیه، هر دو متناسب با قیمت اجناس کاهش ارزش داشتند.

در سال ۲۰۱۶ رشد ضعیف اقتصاد آمریکا در سه ماهه اول و ترس از سرایت اقتصادهای ضعیف سراسر دنیا، باعث شد فدرال رزرو افزایش نرخ بهره را متوقف کند. تا ماه می سال ۲۰۱۶، بانک مرکزی آمریکا حرکتی برای افزایش نرخ وجوه فدرال انجام نداد و به تعهدات خود برای سال ۲۰۱۵ عمل نکرد.

این ماجرا و وابستگی قیمت اجناس به نرخ ارز در کشور با شدت بیشتری وجود دارد. چرا که خواه یا ناخواه ارزش پول ما نسبت به دلار آمریکا در سال های اخیر تنزل زیادی پیدا کرده است.

افزایش روزافزون نرخ ارز نه تنها موجب گرانی کالاهای مصرفی اساسی کشور شده، بلکه با بر هم زدن نظم بازار، مشکلاتی همچون کاهش عرضه و فروش شرطی را به دنبال آورده است.

نهادهای رسمی تامین بازار کشور از تاثیر نوسانات نرخ ارز طی چند ماه گذشته روی قیمت کالاهای اساسی خبر می‌دهند.

 

دلار 5 هزارتومانی علاوه بر مشکلات روتین خودش، تأثیر روانی زیادی هم در جامعه دارد. این افزایش قیمت همانند تورم و سایر موضوعات دیگر، زنجیره‌ وار بر بخش‌های اقتصادی دیگر تأثیر دارد.

درعین‌حال بخشی از اقتصاد ما به واردات وابسته است و افزایش قیمت دلار قطعاً بر این بخش هم تأثیرگذار خواهد بود؛ اما ازآنجایی‌که نرخ واقعی دلار معمولاً در طی یک دوره 6 ماهه جایگاه خود را پیدا می‌کند، از نظر بسیاری از کارشناسان اقتصادی 5 هزار تومان جایگاهی است که سقف آن می‌تواند در اقتصاد ما تعریف شود.

دولت هرچند ممکن است تلاش‌هایی را انجام دهد اما تا 2 الی 3 ماه بعد از عید، قیمت 5 هزار تومان برای دلار، حتماً در اقتصاد ما ثابت خواهد شد و اینکه آیا بعدازآن این نرخ پایین بیاید یا نه به این بستگی دارد که دولت بتواند به وضعیت اقتصادی کشور سامان دهد.

در این عصر که عصر جهانی شدن است، کالاهای کشورهای دیگر بیش تر از کالاهای داخلی رواج دارند. نرخ ارزها تاثیر چشمگیری بر قیمت هایی دارد که برای این محصولات وارداتی پرداخت می کنید. ارزش پول داخلی ضعیف تر به معنای آن است که هزینه ای را که برای کالاهای خارجی پرداخت می کنید به طور چشمگیری افزایش خواهند یافت. در نتیجه، قوی تر بودن واحد پول داخلی می تواند قیمت های کالاهای خارجی را تا حدی کاهش دهد.

 

 

نوسانات نرخ ارز و تاثیر برمبادلات بانکی

واحد پولی داخلی ضعیف می تواند نرخ تورم را در کشورهایی بالا ببرد که وارد کنندگان بزرگ هستند، زیرا قیمت محصولات خارجی بالا می رود.

ضعیف بودن واحد پول داخلی همچنین سبب می شود که بانک مرکزی نرخ های بهره را بالا ببرد تا با تورم مقابله کند، از واحد پولی حمایت و از سقوط شدید آن جلوگیری کند.

در مقابل، واحد پولی قوی تورم را کاهش می دهد و اثر کند کنندگی بر اقتصاد وارد می آورد که برابر با سیاست پولی سختگیرانه است. در مقابل، بانک مرکزی یک کشور تلاش می کند تا نرخ های بهره را پایین نگه دارد و از کاهش بیشتر آن ها جلوگیری کند تا از قوی تر شدن واحد پولی داخلی جلوگیری کند.

در نتیجه نرخ ارز بر نرخ بهره ای که برای رهن یا وام اتومبیل پرداخت می کنید، یا بهره ای که از پول پس انداز شده یا بازار سهام دریافت می کنید، تاثیری غیرمستقیم دارد.

 

 

تاثیر نرخ ارز بر بازار مسکن

اگر بازار ارز نتواند در کوتاه مدت به تعادل برسد، حتما روی سایر بازارهای موازی آن از جمله بازار مسکن اثر نامطلوب می‌گذارد، بنابراین اگر افزایش نرخ ارز همچنان روند صعودی داشته باشد، قیمت مسکن نیز با افزایش مواجه خواهد شد.

واحد پول داخلی ضعیف یا کم ارزش می تواند شبیه به جمعه سیاه پایان ناپذیر باشد و تمامی کالاها، خدمات و دارایی کشور تمام آن چیزی است که تنزل قیمت داشته است. مسئله این است که فقط خریدارانی که می توانند به واحد پول خارجی قوی تر پرداخت انجام دهند از قیمت های این حراج بهره می برند. این امر موجب جذب گردشگران خارجی نیز می شود که برای اقتصاد مفید است. اگرچه آن دسته از خریداران خارجی را نیز جذب می کند که به دنبال دارایی های ارزان هستند و پیشنهاد قیمت بالاتری را نسبت به خریداران داخلی می دهند. خریداران خارجی قیمت های مسکن را در کشورهایی با واحد پولی ضعیف افزایش می دهند. تصور کنید که خریدار خانه هستید و ناگهان در پیشنهاد مزایده در مقابل افرادی قرار می گیرید که در حال گرفتن و یا چانه زنی برای 30 درصد تخفیف قیمت خانه هستند. حتی اگر به دنبال خرید خانه هم نباشید، قیمت های بالای خانه و عرضه کمتر بر اجاره ها نیز تاثیر می گذارد.

طی چند ماه اخیر بازار مسکن با افزایش قیمت نسبی (10 درصدی) مواجه بوده است، در حالیکه بسیاری از متقاضیان قدرت خرید مسکن را ندارند. تسهیلات بانکی طی چند سال اخیر نتوانسته است توانایی متقاضیان را در بخش خرید مسکن افزایش دهد.

انباشت تقاضا از سوی متقاضیان مسکن باعث شده مسکن در سبد خانوارها تبدیل به یک کالای بسیار گرانبها شود و همین موضوع باعث افزایش قیمت مسکن در بین متقاضیان شده است.

خبرنگار : آیرین شمس

انتهای پیام

اتاق خبر انتها

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
x